Paris, le 14 septembre 2026.

Autokracia nuk fillon ditën kur shpallet si e tillë. Ajo vendoset pak nga pak, kur pushteti mësohet të mos ketë më nevojë të justifikojë forcën e vet.

Qytetar, i pajisur me tapi sipas ligjit nr. 7501*, Zvërnec, Shqipëri, maj, 2026. Kërkon të hyjë në tokën e tij, të rrethuar nga kompania private Israelite.

Një protestues është me pranga. Nuk mund të largohet, nuk mund të kundërpërgjigjet, nuk përbën më kërcënim. Pikërisht në atë çast goditet me grusht nga një polic. Këtu pamja bëhet më e fortë se çdo koment: forca nuk përdoret më për të neutralizuar një rrezik; përdoret mbi një njeri që tashmë është neutralizuar.

A ju kujton një pamje tjetër në Zvërnec*?

Dhe pikërisht këtu qëndron kufiri. Në një shtet demokratik, monopoli i forcës i është besuar policisë me kusht që ajo të jetë e nevojshme, proporcionale dhe e kontrollueshme. Kur një qytetar i prangosur goditet, pyetja nuk është vetëm çfarë bëri polici. Pyetja është: çfarë marrëdhënieje me qytetarin ka prodhuar pushteti, që një njeri i pambrojtur mund të trajtohet kështu?

Autokracia nuk është vetëm përqendrimi i pushtetit në duart e një kryeministri. Ajo bëhet kulturë politike kur institucionet mësojnë se pushteti duhet mbrojtur nga qytetari, në vend që qytetari të mbrohet nga arbitrariteti i pushtetit.

Një grusht nuk mjafton për të përkufizuar një regjim. Por grushti mbi një njeri me pranga është një imazh që kërkon përgjigje institucionale. Nëse tolerohet, relativizohet apo mbetet pa përgjegjësi, atëherë nuk kemi më vetëm sjelljen e një polici. Kemi një shtet që po mësohet me të.

Autokracia nuk shpallet; ajo bëhet e dukshme në mënyrën si pushteti ushtron forcën. Një protestues me pranga, i pambrojtur, goditet nga polici. Në atë çast, forca nuk shërben më për të ndalur një rrezik: ajo ushtrohet mbi dikë që tashmë është neutralizuar. Një grusht nuk përkufizon i vetëm një regjim. Por kur dhuna ndaj të pambrojturit tolerohet dhe mbetet pa përgjegjësi, ajo bëhet shenjë e diçkaje më të thellë: shteti nuk mbron më qytetarin nga arbitrariteti i pushtetit; mbron pushtetin nga qytetari.

Demokracia provohet pikërisht aty ku pushteti mund të godasë, por zgjedh të përmbahet. Autokracia fillon kur nuk e ndien më këtë detyrim.

*Një tjetër pronar, edhe ai legjitim, i shpronësuar nga regjimi komunist është në gjyq për të njëjtën tokë

©Klarabudapost.com CC Mund të publikohet duke cituar klarabudapost