Paris, më 13 nenetor, 2026
Këtë të premte, Dominique de Villepin vizitoi panairin Made in France për të takuar prodhues dhe artizanë. Gjatë bisedave u shfaqën të njëjtat shqetësime: ruajtja e mjeshtërive artizanale, mbështetja e punësimit vendor dhe forcimi i sovranitetit ekonomik të vendit. Duke e dëgjuar, kupton se të prodhosh në Francë do të thotë edhe të kesh mjetet për t’i dhënë drejtim së ardhmes së vendit.
Pas çdo produkti qëndron një zanat, një mjeshtëri e trashëguar, një punishte që vazhdon punën. Këto njohuri dhe aftësi ndërtohen ndër vite, por mund të zhduken kur një ndërmarrje mbyllet ose kur nuk ka më se kush ta vazhdojë punën. Ruajtja e tyre kërkon një angazhim afatgjatë: investime, formim profesional dhe mundësi që ata që i zotërojnë t’ua përcjellin brezave të rinj.
Sovraniteti ekonomik merr këtu një kuptim konkret: të përmbushësh nevojat e vendit, duke ruajtur lirinë për të marrë vendimet e tua.
Bisedat e tij me ekspozuesit zbulojnë një shqetësim të vazhdueshëm: ruajtjen në Francë të aftësive dhe të kapaciteteve prodhuese. Kjo do të thotë të mbështetësh ndërmarrjet, të përgatitësh brezin e ardhshëm dhe të kesh më shumë kontroll mbi zinxhirët e furnizimit, duke vazhduar njëkohësisht tregtinë dhe bashkëpunimin me pjesën tjetër të botës.
Qoftë kur bisedon me një prodhuese mishi gjedhi nga Corrèze, qoftë me një prodhues lodrash prej pelushi, bëhet e qartë rëndësia që ai i kushton punësimit vendor. Kur një ndërmarrje qëndron në një zonë, të rinjtë mund të mësojnë një zanat, familjet mund të vazhdojnë të jetojnë aty dhe dyqanet mund të ruajnë klientelën. Rreth një punishteje apo një ferme, një komunitet i tërë vazhdon të gjallërojë. Këtë zbulojnë edhe vizitorët në panair: njerëz që me punën e tyre mbajnë gjallë vendet ku jetojnë.
Blerja e produkteve të prodhuara në Francë mund të kontribuojë në këtë përpjekje.
Por konsumatorët duhet të dinë çfarë po blejnë: nga vijnë lëndët e para, ku dhe në çfarë kushtesh është prodhuar një produkt dhe sa pritet të zgjasë përdorimi i tij. Besimi fitohet përmes informacionit të qartë dhe angazhimeve të verifikueshme. Edhe çmimi ka rëndësi. Shumë njerëz dëshirojnë ta mbështesin prodhimin francez, por jo gjithmonë kanë mundësi financiare. Ky realitet duhet marrë parasysh, pa u kërkuar konsumatorëve të mbajnë të vetëm mbi supe përgjegjësinë për të ardhmen e industrisë kombëtare.
Kjo vizitë lidh çështje që shpesh trajtohen veçmas: sovranitetin, punën, përcjelljen e mjeshtërive dhe konsumin e përgjegjshëm. Përmes takimeve me prodhuesit, këto çështje marrin një fytyrë njerëzore dhe bëhen pjesë e jetës së përditshme.
Cilat zanate duhen ruajtur? Çfarë mundësish duhen krijuar për të rinjtë që zgjedhin t’i ushtrojnë? Dhe si mund të bëhen produktet cilësore të përballueshme për të gjithë?
E ardhmja e Made in France varet edhe nga përgjigjet që u jepen këtyre pyetjeve.
Si do të përdorej kjo praktikë për një vend si Shqipëria?
Disa sugjerime mund të ishin këto më poshtë:
- Mbështetje për prodhuesit, me kritere transparente, pa favorizime politike.
- Praktika të paguara për të rinjtë, pranë fermave dhe ndërmarrjeve.
- Ruajtje të zanateve, duke financuar kalimin e tyre tek brezi i ri.
- Infrastrukturë për prodhimin vendor: ujitje, energji, transport dhe magazinim.
- Hyrje më të lehtë në treg, me më pak kosto.
- Etiketë të verifikueshme “Prodhuar në Shqipëri”, me garanci cilësie.
- Punësim të deklaruar, paga dhe kushte dinjitoze.
- Produkte cilësore me çmime të përballueshme.
#DominiqueDeVillepin #MadeInFrance #PanairiMadeInFrance #MjeshtëriaFranceze #BliniProdukteFranceze #PunësimiVendor #SovranitetiEkonomik #ArtizanëtFrancezë #ProdhimiFrancez #KonsumIPërgjegjshëm #ProdhuesitVendorë #IndustriaFranceze


Dominique de Villepin në panairi Made in France, Portë de Versailles, Paris.