Paris, më 11 Nentor 2026

Nga shpëtimi i hebrenjve te diplomacia e interesit: afrimi me Netanyahun, projektet e Sazanit dhe Zvërnecit dhe çështja Balluku ngrenë një pyetje thelbësore: a po i shërben politika e jashtme interesit kombëtar, apo po përdoret trashëgimia morale e shqiptarëve për të forcuar pushtetin personal të Edi Ramës? Një akt moral i së kaluarës nuk mund të shndërrohet në autorizim politik për të tashmen, sepse vlera e tij qëndron pikërisht në faktin se nuk është krye për përfitim.

Trashëgimia morale e një populli nuk është pronë e qeverisë së radhës. Ajo lind nga veprimet e njerëzve, nga zgjedhjet e tyre në rrethana historike kur mbrojtja e tjetrit kërkon guxim dhe shpesh rrezikon jetën. Shpëtimi i hebrenjve nga shqiptarët gjatë Luftës së Dytë Botërore i përket kësaj historie. Ishte një akt solidariteti njerëzor, jo një investim diplomatik që brezat e ardhshëm mund ta kthejnë në kapital politik.

Pikërisht këtu lind problemi i marrëdhënies së Edi Ramës me qeverinë e Benjamin Netanyahut. Afrimi i tij me këtë qeveri, në një nga momentet më të rënda të historisë bashkëkohore të Izraelit, përkon me kulmin e çështjes Balluku dhe me një periudhë kur pushteti i kryeministrit përballet me pyetje serioze mbi përgjegjësinë dhe transparencën. Përkimi kohor nuk provon një marrëdhënie shkakësore, por e bën të domosdoshme pyetjen: cilit interes i shërben kjo diplomaci, atij të shtetit apo atij të njeriut që e drejton?

Kjo pyetje merr peshë edhe më të madhe përballë projekteve në Sazan dhe Zvërnec, të lidhura me Jared Kushnerin. Këto projekte kanë ngritur kundërshtime për pronësinë, ndikimin mjedisor dhe transparencën e vendimmarrjes. Qeveria këmbëngul se Sazani nuk do të shitet dhe se shteti do të mbetet pronar i ishullit. Por ruajtja formale e pronësisë nuk e zëvendëson detyrimin për llogaridhënie publike.

Edhe ndryshimet ligjore që prekin tokën bujqësore duhen gjykuar mbi këtë parim: kujt i shërbejnë, kush përfiton dhe a është informuar qytetari përpara se vendimi të bëhet fakt i kryer? Një konsultim publik që nuk arrin te publiku e humbet kuptimin demokratik. Transparenca nuk është thjesht publikimi i një dokumenti, por mundësia reale për ta kundërshtuar një vendim përpara miratimit të tij.

Në Forumin e Paqes në Paris, Rama shkoi më tej, duke përfshirë në shpjegimin e protestave edhe akuza për propagandë antisemite të nxitur nga Irani. Por kundërshtimi i një projekti investimi nuk përbën në vetvete antisemitizëm. Një akuzë e tillë kërkon prova, jo interpretime të leverdishme politikisht. A po përdoret këtu antisemitizmi për të identifikuar një rrezik real, apo si instrument për të diskredituar kundërshtimin qytetar?

Në këtë pikë, personalizimi i politikës së jashtme bëhet edhe një problem i kujtesës. Kur një kryeministër e lidh historinë e shpëtimit të hebrenjve me marrëdhëniet e tij me një qeveri të caktuar, ai rrezikon ta zhvendosë kujtesën nga fusha e etikës në atë të legjitimimit politik. Një akt moral i së kaluarës nuk mund të shndërrohet në autorizim politik për të tashmen, sepse vlera e tij qëndron pikërisht në faktin se nuk u krye për përfitim.

Trashëgimia morale e shqiptarëve që shpëtuan hebrenjtë nuk është një mandat politik që mund të përvetësohet nga një kryeministër.

Kjo trashëgimi i përket marrëdhënies historike midis dy popujve, jo marrëdhënies personale midis dy udhëheqësve. Instrumentalizimi i saj rrezikon të dëmtojë miqësinë shqiptaro-hebraike, ashtu si politikat e qeverisë Netanyahu rrezikojnë të rëndojnë mbi mënyrën se si perceptohen Izraeli dhe çështja hebraike në botë.

Miqësia historike nuk kërkon heshtje përballë padrejtësisë. Përkundrazi, besnikëria ndaj asaj historie kërkon ruajtjen e parimit që e bëri të mundur: dinjiteti njerëzor nuk mund t’i nënshtrohet interesit politik të çastit.

#EdiRama #Shqipëria #HistoriaShqiptare #ShpëtimiIHebrenjve #TrashëgimiaHistorike #KujtesaHistorike #BesaShqiptare #Holokausti #PolitikaShqiptare #PropagandaPolitike #InstrumentalizimiIHistorisë #DiplomaciaEInteresit #BenjaminNetanyahu #Demokracia #Korrupsioni #SatirëPolitike #KarikaturëPolitike #Albania #AlbanianHistory #JewishRescue #HistoricalMemory #PoliticalSatire

Copyright klarabudapost.com

Illustrim Instagram IA